Bretagne, dag 2: Saint-Goazec

We rijden dag 2 zo’n 323 km westwaarts, naar het plaatsje Saint-Goazec. Daar ligt ons  huisje, op 20 km van Quimper. Bretagne is westelijke landpunt van Frankrijk, waar ook het dorpje van Asterix en Obelix ligt. Bretagne speelt een bijzondere rol in de Franse geschiedenis.  Tot de Franse revolutie in 1879 (!) was Bretagne een zelfstandige provincie van Frankrijk. Dit maakt het gebied apart ten opzichte van andere delen van Frankrijk. Je ziet het ook meteen als je er rondrijdt: Engels-achtige spelling van plaatsnamen; vreemde primitief-Gothische kerkjes die Engels ogen met een vierkante kerktoren met kantelen. Neem nou Eglise de Pleyben, op 20 km van ons huisje.  Echt een vreemd gebouw, toch?
Je hoort op de radio doedelzakmuziek;  je ziet zelfs in de dorpjes ‘tea-rooms’.
Wij gaan naar een dorpje dat heet bijv. Saint-Goazec (spreek uit: Sant-Wazeg in het Bretons).  Die heilige Goazec was bijvoorbeeld een Engelsman uit Cornwall. Hoe kan dat?

Naar welke streek gaan we van Frankrijk? Een soort Engelse provincie?  Aan ons eigen huisje kun je ook al de Engelse invloed zien. Het is net een cottage… Waar komt die invloed vandaan? Even een klein stapje terug in de geschiedenis om het heden van Bretagne beter te begrijpen.

Bretagne: land van de menhirs
Prehistorische vondsten bewijzen dat al 5000 vChr in dit kustgebied van Noord-Frankrijk al jagers en verzamelaars leefden die grote stenen oprichtten (dolmens), waarschijnlijk bedoeld als grafkamers. Ook kom je de gebeeldhouwde menhirs zomaar in het landschap tegen.  Soms in halve cirkels opgesteld. Men denkt dat de menhirs (waar Obelix ook mee loopt te sjouwen) voor de prehistorische mensen een functie hadden bij hun verering van de hemellichamen. Maar dat is gissen. Wanneer we naar de Dordogne rijden gaan we zeker nog naar het plaatsje ‘Carnac’, in Zuid-Bretagne. Dit ligt toch op de route en we kunnen hier even lunchen. Niemand weet precies waarom men al die stenen daar in Carnac in  patronen op het veld neerzette (verg. Stonehenge in Engeland en de grote koppen van Paaseiland).

De streek van de strip Asterix en Obelix
Rond 500 vChr vestigden zich in het gebied van Bretagne, dat toen Armorica heette, een  groep Keltische stammen, afkomstig uit het centrum van Europa (de Hallstatt cultuur in Oostenrijk). Deze bewoners van de kuststreek in het Noorden van Frankrijk rond 500 vChr staan model voor de verhalen van Asterix en Obelix. Strijdlustige Kelten met vlechtjes, grote snorren en woonachtig in dorpen die beschermd werden door een omheining van pilasters. De leider was een wijze krijger die op een schild werd gedragen. De geestelijke was een druïde die raad gaf en met kruiden (maretak) de krijgers verpleegde.  De artiest was een bard die met liedjes het dorp vermaakte. De makers van Asterix en Obelix (Goscinny & Uderzo) volgden daarbij de historische werkelijkheid op de voet.

Inderdaad doet Julius Caesar in 50 vChr in zijn dagboek verslag van de hevige strijd die hij in het Noord-Westen (Golf van Morbihan) moet voeren, tegen de Keltische ‘Veniti’-stam. Goscinny heeft zich met het schrijven van de strip laten inspireren door dit dagboek van Caesar. Uiteindelijk wist hij de Veniti te verslaan en kwam Armorica onder Romeins gezag. Dit zal zo’n 500 jaar duren. De plaatselijke bewoners romaniseerden gedeeltelijk.

Armorica wordt rond de 6e eeuw nChr ‘Bretagne’ 
Pas in de vroege Middeleeuwen rond de 6e eeuw, toen het Romeinse Rijk  was ingestort in West-Europa kreeg dit Armorica de naam ‘Bretagne’. Een groep Keltische stammen uit Wales en Cornwall (Groot-Britannië) staken het kanaal over en noemde het veroverde gebied Britannië. De  stammen uit Engeland namen een Keltische variant mee van het christendom. De Kelten uit Groot-Brittanië voerden ook de typisch Bretonse plaatsnamen in. Het voorvoegsel plou (in bv. Plouharnel) of zijn varianten plo, plu of plé, komt van het Latijnse plebs (het gewone volk) en het verwijst naar een gemeenschap van christenen.

Het Frankrijk (land van de Franken)  kreeg  in deze tijd ook al vorm maar het lukte de Frankische koningen eeuwenlang niet om het Noord-Westelijke puntje te betrekken bij Frankenland. Bretagne bleef tot de 9e eeuw een Brits-Keltische enclave en was zelfs in deze periode een tijd lang een onafhankelijk Koninkrijk. Het lukt de dynastie van de Merovingische koningen niet om  Bretagne  in te lijven bij het steeds groter wordende  Frankenland.  Rond de 8e eeuw strekte dit land, onder leiding van Karel de Grote,  al uit tot het midden van Europa

!

In de 9e eeuw vallen Noormannen Bretagne vanuit zee herhaaldelijk binnen en zaaien dood en verderf. Hele kloostergemeenschappen vluchten naar het zuiden. Nu begint ook een nieuw hoofdstuk in de onafhankelijkheid van Bretagne.  Vanaf de 10e tot de 14e eeuw werd Bretagne langzaam een feodale staat, een vazalhertogdom dat wisselend onder de koning van Engeland en onder de koning van Frankrijk viel. Maar de lokale Bretonse  leenheren bezaten grote kastelen en grote lenen die zij zonder inmenging van de hogere koningen bestuurden. Het kasteel van Josselin (op 100 km rijden van ons dorpje, dat is veel te ver weg)  is daar een mooi voorbeeld van. Echt een middeleeuwse lompe burcht zonder pracht en praal.
Het kasteel wordt al bijna 10 eeuwen (!)  bewoond door de familie De Rohan, aan de oevers van de Oust in het hart van de Morbihan.
Op 3 kilometer bij ons dorpje ligt in het natuurgebied het 19e-eeuws kasteel (neo-neo stijl) Trévarsez dat toch wel imposant oogt. Met een hele grote kasteeltuin.  Prima lunchplek met uitzicht over de vallei.

Morgen gaan we kijken wat we gaan doen in deze prachtige streek.

Sharing is caring
    Dit bericht is geplaatst in vakantie. Bookmark de permalink.

    Reacties zijn gesloten.