05 Tijd van ontdekkers en hervormers, 1500-1600

1500-1600: 'Vroeg-moderne tijd'; Renaissance tijd, 16e eeuw, Vroegmoderne tijd

1500-1600: ‘Vroeg-moderne tijd’; Renaissance tijd, 16e eeuw, Vroegmoderne tijd

Kernbegrippen tijdvak ‘Ontdekkers en Hervormers’ , 1500-1600
Katholicisme  – kerkhervorming – protestantisme – reformatie – renaissance wereldbeeld

Kenmerkende aspecten in kernwoorden:
1. Mens- en wereldbeeld veranderd
2. Herleving klassieke gedachtengoed
3. Europese expansie
4. Reformatie
5. Nederlandse opstand

(full screen)  (Thinglink alle tijdvakken)

5 kenmerkende aspecten van tijdvak  1500-1600, Ontdekkers en Hervormers (Renaissance-tijd, de 16e eeuw, Vroegmoderne tijd):

1). Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een nieuwe – wetenschappelijke belangstelling

leonardo-da-vinci-06Door de welvaart veranderde het mens- en wereldbeeld van burgers in Italië vanaf omstreeks 1350. Geïnspireerd door de oudheid ontstond een nieuw levensgevoel met meer oog voor de plezierige kanten van het leven, meer belangstelling voor de wereld en een kritische instelling in het natuurwetenschappelijk denken. Vanaf omstreeks 1500 werden de ideeën van de renaissance over Europa verspreid.


2). De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke oudheid

Raffael_058

De herboren interesse voor de Grieks-Romeinse cultuur uitte zich in een meer wereldlijke en realistische schilder- en beeldhouwkunst, de toepassing van de klassieke vormentaal in de bouwkunst en de bestudering van klassieke teksten dor humanisten.

3) het begin van de Europese expansie overzee
europese_expansie

In de 15e eeuw maakten de Turks-Osmaanse veroveringen een einde aan de Europese handel in het oostelijk Middellandse Zeegebied. Op zoek naar goud en om specerijen uit Oost-Azië te halen verkenden Portugezen en Spanjaarden als eersten de kusten van Afrika, Azië en Amerika. Spanjaarden en Portugezen veroverden grote delen van Amerika waar ze kolonies stichtten. De indiaanse bevolking kwam grotendeels om. Aan het einde van de 16e eeuw reisden ook Nederlanders, Engelsen en Fransen naar Oost-Azië. Langs de Afrikaanse en Aziatische kusten stichtten Europeanen versterkte handelsposten. Tussen de vier werelddelen kwam een uitwisseling van personen, goederen en culturen op gang.

4) de protestantse reformatie had splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot – gevolg

Luther 95 stellingen

In de tijd van steden en staten had de rooms-katholieke kerk haar macht vergroot met nieuwe denkbeelden en gebruiken. Omstreeks 1500 groeide de kritiek hierop. Hervormers bepleitten een terugkeer naar het zuivere geloof, gebaseerd op de Bijbel. Door het kritisch optreden van Luther in 1517 en zijn uitzetting uit de kerk door de paus begon de Reformatie. Er ontstond een splitsing tussen katholieken die bij de roomse kerk bleven en protestanten die eigen kerken stichtten. De hervormer Calvijn kreeg veel aanhang in Nederland.


5) het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting van een Nederlandse staat
brielle25
De Spaanse koning Filips II was landsheer van de Nederlanden. In 1568 kwamen Nederlanders onder leiding van Willem van Oranje in opstand tegen Filips vanwege zijn centralisatiepolitiek en zijn felle vervolging van protestanten. Gedurende de Opstand (Tachtigjarige Oorlog) breidden de opstandelingen hun gebied uit vanuit het westen van Holland en Zeeland tot vrijwel het huidige grondgebied van Nederland. In 1581 zetten de Staten-Generaal van de zeven opstandige gewesten Filips af als landsheer. In 1588 vormden ze de Republiek der Verenigde Nederlanden. In 1648 sloten de Republiek en Spanje de Vrede van Münster.

(full screen)  (Thinglink alle tijdvakken)

 

Oefenvormen

Knop ThinglinkDoe de ThingLink

Bekijk de afbeeldingen in de Thinglink slide show en vertel jezelf bij elke afbeelding een kenmerkend aspect van het tijdvak Ontdekkers en Hervormers.

pinterest-logoRaad de plaat

Op Pinterest kun je de kenmerkende aspecten van dit tijdvak repeteren door steeds naar een beeld te kijken en hardop te zeggen welk aspect deze afbeelding visualiseert. Het antwoord vind je ook in de beschrijving bij vergroten van de afbeelding.

Thinglink_schijf_tijdDoe de Tijdschijf

Op de tijdschijf, open hem het liefst full screen, worden alle 49 kenmerkende aspecten getoond in een cirkel. Een simpele mouse-over helpt je op weg als je een kenmerkend aspect niet meer op je netvlies hebt. Lees eerst de tutorial.

 

Thinglink_tijdvakken

Sharing is caring
    Dit bericht is geplaatst in overzicht 10 tijdvakken, Tijd van Ontdekkers en Hervormers, 1500-1600, Tijdvakken - Geschiedenis en getagd, , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

    Reacties zijn gesloten.